Iedereen wil gelukkig worden of geeft aan dat al te zijn. Sommigen van ons zijn ook actief ernaar op zoek. Maar wat is geluk precies? Zelfs de mensen die er naar op zoek zijn weten het vaak niet helemaal te benoemen. Toch is het waarschijnlijk makkelijker vinden als je weet waar je naar zoekt.
Woordenboek
Het woordenboek geeft de volgende definities:
- Geluk: gunstige loop van omstandigheden; voorspoed
- Gelukkig: voorspoedig, genietende, tevreden
Ik heb de definitie van gelukkig er ook bij gezet, omdat dat meer aangeeft waar we hier naar op zoek zijn, namelijk gelukkig zijn en niet zozeer een keer mazzel hebben. Sommigen zullen beargumenteren dat tevreden nog niet gelukkig is omdat er meer positieve gevoelens bij moeten komen. In dat geval past het woord genietende er beter bij. Ik denk echter dat tevreden zijn de basis is van gelukkig zijn en dat daarom deze benaming wel klopt.
Overigens lijkt mij dat voorspoed(ig) in deze definities vanuit de beleving van de persoon in kwestie zelf is. Je omgeving kan van alles vinden van jouw situatie, maar uiteindelijk bepaalt wat jij er zelf van vindt of je er gelukkig mee bent of niet. Gelukkig zijn is dus heel persoonlijk. Plaats twee verschillende personen in dezelfde positie, vraag hun naar hoe gelukkig ze zijn en je zult waarschijnlijk twee verschillende antwoorden krijgen.
Wetenschappers
Tot zover wat het woordenboek erover zegt. Wat zeggen de onderzoekers er van?
Ruut Veenhoven, bijzonder hoogleraar sociale condities voor menselijk geluk aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, zegt hierover: "Geluk is de subjectieve waardering van het eigen leven als geheel, met andere woorden 'levensvoldoening'".
Wat mij betreft is dit een erg goede definitie. Het woord subjectieve laat ook zien wat ik hierboven al schreef, namelijk dat geluk een erg persoonlijke beleving is.
Dr. Michael W. Fordyce, die in de Verenigde Staten wordt gezien als pionier van geluksonderzoek, noemt geluk niet meer dan een emotie. Een positieve emotie die een gevoel geeft van welzijn en tevredenheid. Hij gaat zelfs zover te concluderen dat gelukkig zijn de basis stimulans is om te leven.
Wetenschappers maken meestal een onderscheid tussen plezier en geluk, waarbij plezier een (kort) moment aangeeft en geluk een blijvende of langdurige toestand.
Is het meetbaar?
Bij veel studies naar geluk wordt er aan een groep mensen gevraagd aan te geven hoe gelukkig ze zijn door middel het geven van een cijfer (bijvoorbeeld van 1 tot 10, waarbij hoe hoger het getal is hoe gelukkiger men is). Dit kan over een langere periode gedaan worden en zelfs op meerdere momenten per dag worden bepaald. Het blijkt dat dit een vrij goede indicatie levert van hoe gelukkig die groep mensen is.
Maar dit is niet letterlijk meten, het voelt wat te subjectief. Nou hoeft dat in dit geval niet een groot probleem te zijn, maar sommige onderzoekers willen verder gaan en bekijken hoe het anders gemeten kan worden. Bijvoorbeeld met de hulp van neurologie, waarbij hersenactiviteit wordt gemeten, al staat dit onderzoek nog in de kinderschoenen. Tot nu toe hebben onderzoekers, waaronder Kent Berridge, onderzoeker aan de universiteit van Michigan (Verenigde Staten), gebieden in de hersenen gevonden waar waarschijnlijk geluksbeleving ervaren wordt. Het onderzoek is tot nu toe vooral gericht op bevrediging en verlangen, maar zal in de nabije toekomst wellicht specifieker geluk kunnen meten.
Tot slot
Geluk of gelukkig zijn blijkt per persoon verschillend te zijn, maar het is wat die persoon ervaart als tevredenheid, voldoening en (langdurige) positieve emoties in het algemeen.
Ondanks dat het nog niet helemaal exact te meten is of iemand gelukkig is, kunnen gelukszoekers (wat we eigenlijk allemaal zijn) toch hun zoektocht voortzetten. Je voelt namelijk meestal zelf of je gelukkig bent of niet. Of je bent het zonder dat je je er echt van bewust bent. En daar is ook helemaal niks mis mee.
Bronnen en meer informatie
R. Veenhoven, Als geld niet gelukkig maakt, waarom werken we dan nog zo hard? (pdf)
M.W. Fordyce, Human Happiness - Its Nature and Its Attainment, hoofdstuk 3, What is happiness?
M. L Kringelbach, Searching the brain for happiness