Doelen halen, zo blijkt, heeft slechts kort effect op ons geluksgevoel. Dit komt onder andere door het mechanisme van
hedonistische acceptatie. We zijn een tijdje blij met het behaalde doel, waarna we weer terug gaan naar ons oude geluksniveau. Dat is misschien jammer, maar ditzelfde effect treedt op wanneer we doelen niet halen. In dat geval zijn we er natuurlijk blij mee.
Waarom heeft het dan toch zin om doelen te stellen als we ons geluksniveau hoger willen hebben? Omdat doelen een middel zijn om je huidige leven prettiger te maken. Bezig zijn, vooral met iets waarvan jij vindt dat het zin heeft, maakt gelukkiger.
"Als je een echt gelukkig mens gadeslaat, is hij een boot aan het bouwen, een symfonie aan het schrijven, zijn zoon iets aan het leren of dubbele dahlia's aan het telen in zijn tuin." - W. Beran Wolfe.
Uiteraard zijn er ook dingen die moeten, terwijl je ze liever niet doet. Maar als je in ieder geval af en toe de tijd neemt voor één van je gekozen doelen, dan werkt dat heel prettig. De dingen die moeten worden daar gek genoeg ook minder vervelend van, omdat het effect van de leuke dingen er in doorwerkt.
Doelen geven je iets om naar toe te leven. In plaats van het idee te hebben doelloos door het leven te gaan, geleefd te worden, is er een gevoel van controle over je leven. Dit gevoel is erg belangrijk voor je welbevinden.
Doelen verzinnen
Het is niet nodig dat de doelen groots zijn, eenvoudige zijn ook prima. Ook is het niet altijd zo dat er een bepaald eindpunt bereikt hoeft te worden. Een voorbeeld van een dergelijk doel is 'minstens vier uur per week met mijn kinderen spelen'.
Maar de doelen mogen uiteraard wel een bepaalde 'finishlijn' hebben. Voor grote doelen is het in dat geval handig om een planning te maken en het doel in kleinere stappen onder te verdelen.
Drie vragen die nuttig zijn bij het verzinnen van doelen zijn:
- Wat vind ik belangrijk of zinvol?
- Wat vind ik leuk?
- Waar ben ik goed in?
De beste doelen bevinden zich in de overlap van de antwoorden. Vergelijkbare antwoorden op alle drie vragen zijn een indicator voor een goed doel.
Het 'ik' aspect van de vragen zorgt ervoor dat het intrinsieke doelen zijn, oftewel doelen die je voldoening geven en betekenisvol zijn voor jezelf (zie ook het artikel
Intrinsieke en extrinsieke doelen). Zo worden het geen doelen die je omgeving van je verlangt, maar je zelf niets mee hebt. Doelen waarbij je anderen helpt zijn uiteraard goed, ze worden vaak juist als zinvol ervaren, als je er zelf maar achter staat.
Let er op dat de doelen niet te makkelijk of te moeilijk zijn. Te makkelijk wordt vaak saai en te moeilijk demotiveert. Heb je de juiste moeilijkheidsgraad te pakken, dan resulteert werken aan deze doelen in
flow momenten, waarbij je lekker opgaat in wat je doet.
Bronnen: harvard positive psychology lectures en
De maakbaarheid van het geluk.
